Udostępnij artykuł
Wyobraź sobie psa, który rano zachowuje się jak arystokrata żądający podania śniadania na aksamitnej poduszce, a po południu zmienia się w nieustraszonego gladiatora, gotowego przekopać cały trawnik w poszukiwaniu jednego zaginionego nornika. Taki właśnie jest jamnik. Niewielki wzrostem, ale gigantyczny duchem. Zanim jednak ulegniesz urokowi tych krótkich łapek i bystrego spojrzenia, musisz dokładnie wiedzieć, z czym wiąże się życie pod jednym dachem z psem o mentalności drapieżnika uwięzionego w ciele o opływowym kształcie. Ta lektura ma ci pomóc podjąć świadomą decyzję, bez zbędnych złudzeń, ale z pełnym zrozumieniem fascynującej natury tego zwierzęcia.
Charakter jamnika
Natura wyposażyła jamniki w cechy niezbędne do przetrwania pod ziemią. Zostały wyhodowane do norowania, czyli schodzenia w ciemne tunele, stawiania czoła borsukom i lisom oraz podejmowania samodzielnych decyzji bez kontaktu z człowiekiem. To ukształtowało psa niezwykle odważnego, nieustępliwego i niezależnego. W domowym zaciszu jamnik objawia się jako stworzenie niesamowicie lojalne wobec swojego opiekuna. Bardzo często wybiera sobie jedną, ukochaną osobę z rodziny, którą darzy absolutnym i bezwarunkowym uczuciem. Towarzyszy jej w kuchni, asystuje w łazience i grzeje miejsce na kanapie, nie odstępując człowieka na krok.
Jednocześnie ta ogromna miłość bywa bardzo zaborcza. To pies, który potrafi obrazić się, gdy nie poświęcasz mu wystarczającej uwagi. Zamiast cicho skomleć, potrafi ostentacyjnie odwrócić się tyłem do ściany i ignorować cię tak długo, aż nie przeprosisz go odpowiednio atrakcyjnym smakołykiem. Co ciekawe, na charakter wpływa też rodzaj szaty. Odmiany szorstkowłose, mające w genach krew terierów, są zazwyczaj bardziej zadziorne i uparte. Długowłose, spokrewnione ze spanielami, wykazują łagodniejsze usposobienie. Krótkowłose z kolei to klasyczni indywidualiści. Każdy z nich ma jednak wbudowany potężny radar na ludzkie słabości, które bezlitośnie wykorzysta.
Czy jamnik to trudny pies?
Odpowiedź brzmi jednoznacznie: to zależy od twoich osobistych oczekiwań i poziomu cierpliwości. Jeśli szukasz czworonoga, który będzie bezrefleksyjnie wykonywał każde polecenie i przynosił kapcie na zawołanie, jamnik szybko wyprowadzi cię z błędu. Wychowanie tego psa przypomina twarde negocjacje z wytrawnym prawnikiem. Musisz być niezwykle konsekwentny, spokojny i zawsze mieć w zanadrzu mocny argument w postaci nagrody lub motywacji.
Zrezygnowanie z ustalonych zasad chociażby na jeden krótki dzień sprawi, że jamnik natychmiast przejmie kontrolę nad domowym terytorium. Będzie spał w twoim łóżku dokładnie tam, gdzie zechce, zacznie wymuszać jedzenie przy stole głośnym szczekaniem i sam zacznie dyktować trasy codziennych spacerów. Jednak dla osoby o stabilnym podejściu, która potrafi wyznaczyć jasne granice z miłością i empatią, ułożenie jamnika jest całkowicie realne. Wymaga to po prostu traktowania go jak inteligentnego partnera, a nie ślepo posłusznego podwładnego. Konsekwencja musi stać się twoim drugim imieniem.
Czy jamniki to mądre psy?
Zdecydowanie tak, należą do czołówki psiej inteligencji. Ich mądrość ma jednak specyficzny, wybitnie praktyczny wymiar. Jamnik nie uczy się nowych sztuczek dla samej radości zadowolenia właściciela. On nieustannie kalkuluje opłacalność każdego swojego ruchu. Szybko analizuje otaczającą go sytuację i bezbłędnie rozwiązuje problemy logistyczne.
Zobrazujmy to niebanalnym przykładem z życia. Jeżeli zostawisz ulubione ciastko na wysokim stole, jamnik nie będzie płakał u jego podstawy. Zamiast tego opracuje skomplikowany plan inżynieryjny. Przesunie nosem pufę, wykorzysta podłokietnik fotela, a na koniec z precyzją akrobaty odbije się od stosu gazet, by dotrzeć do celu. Ta błyskotliwość sprawia, że praca z nimi jest fascynująca, ale wymaga ciągłego stymulowania ich chłonnego umysłu. Zabawy węchowe, ukrywanie smakołyków w macie czy nauka nowych komend poprzez pozytywne wzmocnienie to dla nich doskonała rozrywka. Znudzony jamnik to główny architekt domowych zniszczeń. Jego umysł musi być stale zajęty, inaczej sam znajdzie sobie zajęcie polegające na demontażu nowej kanapy.
Jak przygotować dom na jamnika?
Przystosowanie przestrzeni pod tego niskopodłogowego lokatora wymaga spojrzenia na mieszkanie z perspektywy jego długiego kręgosłupa i nieposkromionej ciekawości. Podstawą bezpieczeństwa jest zablokowanie swobodnego dostępu do wysokich schodów przy pomocy bramek oraz zabezpieczenie śliskich powierzchni, na przykład paneli, antypoślizgowymi chodnikami, które uchronią psie stawy przed mikrourazami. Warto od razu ustawić stabilne rampy przy kanapie i łóżku, ponieważ jamnik z pewnością zechce na nie wejść, a samodzielne zeskakiwanie z wysokości to dla niego prosta droga do kontuzji. Z podłogi powinny zniknąć wszelkie kable, drobne przedmioty i trujące rośliny doniczkowe, bo instynkt norowca podpowie mu natychmiastowe rozpracowanie każdego znaleziska. Niezbędne będzie także przytulne legowisko w formie norki lub z dużą ilością miękkich kocyków, w które te psy uwielbiają się zakopywać od stóp do głów.
Jakie są wady jamnika?
Każda rasa ma swoje słabsze strony, o których trzeba mówić głośno i wyraźnie przed zakupem. W przypadku jamników na pierwszy plan wysuwa się uciążliwa szczekliwość. To psy niezwykle czujne, terytorialne, które głośno poinformują cię o zbliżającym się kurierze, sąsiedzie wchodzącym po schodach, a czasem o liściu spadającym na balkon. Ich głos jest potężny, głęboki i zupełnie niepasujący do ich niewielkich gabarytów, co w blokach wielorodzinnych bywa zarzewiem sąsiedzkich konfliktów.
Kolejną istotną kwestią jest ich niezwykle silny instynkt łowiecki. Na spacerze w lesie czy na łące zapach świeżego tropu potrafi całkowicie wyłączyć ich słuch i posłuszeństwo. Puszczenie jamnika luzem na otwartym terenie bez solidnie wypracowanego treningu przywołania często kończy się wielogodzinnymi, stresującymi poszukiwaniami.
Dodatkowo ich ogromne zamiłowanie do kopania dziur potrafi doprowadzić miłośników perfekcyjnych ogrodów do białej gorączki. Ziemia wokół płotu może w kilka minut zamienić się w system skomplikowanych okopów i tuneli. Warto też wspomnieć o problemach z lękiem separacyjnym. Silne przywiązanie do właściciela sprawia, że nieodpowiednio przyzwyczajony do samotności jamnik będzie głośno wokalizował swoją frustrację pod drzwiami po twoim wyjściu do pracy.
Zdrowie jamnika
Zdrowie tej rasy to obszar wymagający od właściciela szczególnej wiedzy i ogromnej troski. Z powodu specyficznej budowy anatomicznej polegającej na nieproporcjonalnie długim grzbiecie i bardzo krótkich łapach, ich kręgosłup jest niezwykle podatny na poważne urazy. Dyskopatia, powszechnie nazywana chorobą jamnika, to realne zagrożenie wynikające ze specyfiki chrząstek międzykręgowych. Może ona prowadzić do ostrego bólu, a w skrajnych przypadkach do niedowładu lub całkowitego paraliżu tylnych kończyn.
Aby zapobiec tragedii, bezwzględnie konieczne jest unikanie chodzenia po wysokich schodach. Szczeniaka i starszego psa należy znosić na rękach. Równie niebezpieczne jest skakanie z wysokich mebli. Wielu właścicieli montuje specjalne rampy ułatwiające psu zejście z łóżka czy kanapy.
Kolejnym potężnym zagrożeniem jest nadwaga. Otyłość to zdecydowanie największy wróg tej rasy. Każdy dodatkowy, niepotrzebny kilogram to niszczące obciążenie dla długiego kręgosłupa i krótkich stawów. Wymagają one precyzyjnie dobranej diety, odmierzania porcji co do grama i regularnego, ale w pełni kontrolowanego ruchu. Zęby jamników również mają tendencję do bardzo szybkiego odkładania się kamienia nazębnego. Wymusza to na właścicielu regularne szczotkowanie psich zębów oraz dbanie o profesjonalną higienę jamy ustnej w gabinecie weterynaryjnym, aby uniknąć bolesnych stanów zapalnych dziąseł i przedwczesnej utraty uzębienia. Warto też regularnie kontrolować stan ich długich, opadających uszu, w których łatwo rozwijają się infekcje grzybicze i bakteryjne spowodowane słabą wentylacją.
Ile kosztuje zakup i utrzymanie jamnika?
Kupno szczeniaka z legalnej, zarejestrowanej hodowli ZKwP/FCI to wydatek rzędu od 4500 do nawet 8000 złotych, w zależności od odmiany włosa, wielkości i linii genetycznej. Do tego dochodzi startowa wyprawka, obejmująca rampy, szelki typu guard, bezpieczne gryzaki, legowisko oraz pierwsze szczepienia, co zamyka się zwykle w kwocie około 800 do 1200 złotych. Stałe miesięczne utrzymanie dorosłego, zdrowego psa, na które składa się wysokomięsna karma, suplementy wspierające stawy, przysmaki treningowe i podstawowa profilaktyka przeciwkleszczowa, kosztuje średnio od 250 do 450 złotych. Największą zmienną stanowią jednak niespodziewane wydatki weterynaryjne. Diagnostyka obrazowa kręgosłupa, specjalistyczne leczenie czy rehabilitacja po nagłym urazie potrafią jednorazowo pochłonąć od kilku do kilkunastu tysięcy złotych, dlatego odpowiedzialne planowanie budżetu i zabezpieczenie zdrowotne psa od pierwszych miesięcy to absolutna konieczność.
Decyzja o przyjęciu pod swój dach przedstawiciela tej rasy to poważne zobowiązanie na kilkanaście lat. To oddanie serca psu o wielkiej, dominującej osobowości, który wypełni twój dom śmiechem, nieskończoną czułością i ciągłym ruchem. Pamiętaj jednak, że nawet przy najlepszej profilaktyce i najwyższej ostrożności z twojej strony, wypadki i nagłe choroby kręgosłupa po prostu mogą się zdarzyć. Kiedy twój czworonożny przyjaciel będzie potrzebował pilnej pomocy lekarskiej, koszty operacji, rehabilitacji czy specjalistycznych badań obrazowych mogą drastycznie obciążyć twój domowy budżet. Mając na uwadze specyficzne wyzwania zdrowotne tej rasy, warto na samym początku waszej wspólnej drogi rozważyć ubezpieczenie Petcover. Takie rozwiązanie zdejmuje z barków presję finansową i pozwala skupić się wyłącznie na procesie leczenia oraz miłości do pupila.
FAQ
Czy jamnik jest psem odpowiednim dla małych dzieci?
Relacje jamników z dziećmi bywają specyficzne. To psy, które cenią sobie własną przestrzeń i nie tolerują niedelikatnego traktowania. Pociągnięcie za ucho czy usiłowanie podniesienia psa w nieodpowiedni sposób może spotkać się z gwałtowną reakcją. Świetnie dogadają się ze starszymi, nauczonymi szacunku do zwierząt dziećmi, jednak przy maluchach zawsze wymagają czujnego oka osoby dorosłej.
Czy jamniki można trzymać w mieszkaniu w bloku?
Zdecydowanie tak, ze względu na swoje gabaryty świetnie odnajdują się w mniejszych przestrzeniach. Warunkiem koniecznym jest jednak zaspokojenie ich potrzeb ruchowych i umysłowych na zewnątrz. Trzeba również pamiętać o kwestii schodów. Jeśli mieszkasz na wysokim piętrze bez windy, musisz być gotowy na codzienne noszenie psa na rękach.
Jak dużo ruchu potrzebuje ten pies na co dzień?
Mimo krótkich łap to psy o dużej wytrzymałości i energii. Krótki spacer dookoła bloku absolutnie im nie wystarczy. Wymagają długich, stymulujących przechadzek, podczas których będą mogły eksplorować teren i węszyć. Regularny, umiarkowany ruch jest niezbędny dla utrzymania odpowiedniej masy ciała i wzmocnienia mięśni podtrzymujących ich wrażliwy kręgosłup.
Zajrzyj na naszego Facebooka i Instagrama! 🐾
Sprawdź pozostałe artykuły